Një vështrim mbi gjëndjen e medias.
Kryesisht në botën e zhvilluar, liria e shtypit është një nga faktorët bazë për të cilësuar një shoqëri si të drejtë dhe të paanshme.Shkëmbimet, shpesh herë kritike apo joshëse dhe tërheqëse, janë një kërkesë e domosdoshme për një shoqëri demokratike dhe funksionale. Nga ana tjetër, zhvillimet e jashtëzakonshme të teknologjisë së telekomunikacionit në dekadën parardhëse dhe në vazhdim kanë modernizuar mënyrën e transmetimit të lajmeve në cdo anë të botës duke u mjaftuar vetëm me një klikim të mouse-it apo vetëm me shtypjen e një butoni.
Shqetësuese për publikun dhe disa organizata vëzhguese të ndryshme është fakti nëse raportimet e mediave,dhënë mbi cështje apo ngjarje të ndryshme, jepen me objektivitet dhe paanshmëri apo janë të krijuara nëpërmjet imazheve grafike, interesave komerciale dhe dramatizimit.
E ndërsa media e përgjithshmë mban pergjegjësi për pastërtinë dhe origjinalitetin e gazetarëve, këta të fundit duke qenë se shpesh herë kanë marrëdhënie me njerëz dhe vende të privilegjuar, kanë një shkallë të lartë dhe të konsiderueshme pavarësie në dhënien e lajmit.
Një tjetër cështje po me kaq rëndësi, vënë në dukje nga shumë organizata vëzhguese në lidhje me mediat, është dhe sasia e burimeve dalëse të mediave, shpesh herë të kontrolluara nga një individ i vetëm apo kompani e një me një drejtues absolut, që rrjedhimisht do të sillte një kufizim të opinioneve të ndryshme që do ti servireshin publikut. Për këtë arsye, lexues të interesuar dhe të vendosur, në të shumtën e rasteve gjejnë rrugë dhe mënyra të tjera për të arritur burimin e vertëtë.
Ajo që më shqetëson më tepër në vendin tonë, nuk është vetëm historia e hidhur e mungesës së një tradite shumë vjecare në fushën e medias së pavarur.
Aktualisht po ndeshemi me një mori rubrikash dhe emisionesh televizive te kopjuara si dhe me një numër të madh termash dhe opsionesh për persona publikë të ndryshëm.Kemi shumë raste kur një drejtues emsioni “talk show”, vetem pse prononcohet për një cështje dite apo jave, merr titullin analist, komentator, opinionist etj.Por ajo që i ndryshon nga analistët botërorë është dicka fare e thjeshtë; që të quhesh një analist nuk duhet thjeshtë të flasësh një herë në javë për dicka në një media elektronike apo të shkruar, por të bësh krahasimet dhe të nxjerrësh diferencën në rrugë logjike.Në rradhë të parë është e nevojshme të njihesh me faktin që na rrethon; me gjëndjen e shtypit në vend dhe atë në botë; me gjëndjen dhe kushtet ku jeton popullsia; bindjet politike të shumicës nëse janë koherente apo të gabuara dhe cdo ishte më e mira për ta duke u bazuar në gjëndjen aktuale të botës.
Megjithatë duhet saktësuar se këto “kauza” të medias nuk po i kalon vetëm vendi ynë por shumica e vendeve të ish-bllokut lindor.Kjo vjen sic e thashë edhe mësipër, nga mungesa e një traditë të shtypit të pavarur dhe e shumë faktorëvë të tjerë.
Ndryshe nga perëndimi, atje nuk hasim të njëjtat probleme dhe kriza.Në shumë vende të zhvilluara perëndimore, shqetësimet në lidhje me shtypin janë të një natyre tjetër. Mbeshtetës të shprehjes së lirë, janë të alarmuar nga censurimet në pothuajse cdo kanal të mediave.Kjo ndodh kryesisht në ato raste kur kemi kundërshtime nga disa gazetarë ndaj politikës së luftës që shtete të ndryshme po bëjnë të grumbulluar në një koalicion.
E gjitha kjo nuk do të thotë se gjëndja larg kufirit tonë është më alarmuese por se etapat të cilat po kalojmë ne aktualisht, ato i kanë hedhur pas supeve me kohë dhe se tani po përballen me gjëra më të vështira në thelb por më të lehta për tu bërë ballë pasi kanë një eksperiencë në përballimin e këtyre situatave penguese për një burim informacioni të pavarur.
Megjithëkëtë, në vende të tjera, qeveritë kanë ndërtuar marrëdhënie të mira me mediat që në shkëmbim të një raportimi të saktë, japin një mbulim artificial dhe tendencioz të gjëndjes aktuale, duke mos dhënë informacionin e saktë dhe që e bën publikun të jetë më larg të vërtetës.Kjo nuk sjell vetëm mos informimin e publikut por edhe kontrollimin e medias nga shteti për interesa politike.Po të shohim rastet e shteteve me karakter diktatorial si Bjellorusia, Kuba apo Korea e Veriut do ta kuptojmë edhe më mirë.Mjafton të përmendim faktin se në Kubë ekziston vetëm një gazetë zyrtare që quhet “Granma” dhe që bën politikat dhe propagandën shtetërore.
Në vendet ku censura është më e fortë, gazetat, meqë kundërshtojnë disa interesa të shtetit janë ndërprerë, kanalet televizive po ashtu, komentatorët kritikë dhe gazetarë të pavarur janë burgosur apo torturuar, dhe faqe interneti të ndryshme filtrohen apo bllokohen fare.
Në këto vende që sapo përmendëm shohim se ka një desidencë në rradhët e gazetarëve dhe shkrimtarëve të cilët duke e pasur të pamundur të gjejnë mbështetje në mediat shtetërore, e “shesin” mendimin e tyre në internet apo botojnë diku gjetkë nëpër shtypin ndërkombëtar kryesisht duke përdorur pseudonime.Por në një rast ideal, është në natyrën e cdo gazetari të drejtë dhe me guxim që ta raportojë lajmin pikërisht sic është dhe sic e shohin ata, shpesh herë duke rrezikuar dhe jetën.
Të gjithë ato gazetarë të cilët bien preh e presioneve apo korruptohen dhe nuk shkruajnë atë që shohin dhe mendojnë, duhet të kujtojnë vetëm një thënie të
Frank Zappas; Gazetarët mund të shkruajnë se mbreti ka vdekur, dhe pavarësisht se ai është shëndoshë e mirë, populli niset për në ceremoninë e lamtumirës së tij.
Pra, keqinformimi nuk sjell gjë tjetër vecse shkakton dëme sociale dhe destabilitet për të gjitha mediat.